2 Ekim 2012 Salı

EMİR FİİL ÇEKİMİ


EMİR
Emir üç kısma ayrılır:
a)      Emri Gaib اَمْرٌ غَائِبٌ
b)      Emri Hazır اَمْرٌ حَاضِرٌ
c)       Emri Mütekellim اَمْرٌ مُتَكَلِّمٌ
Emri gaib de mazi ve muzari gibi iki kısım vardır:
1)      Malum
2)      Meçhul
EMRİ GAİB MALUM
Emri gaib malum, fiili muzarinin malum olan altı gaib çekiminin başına, cazim kelimelerden olan لِ harfini getirmekle meydana gelir.
Emri gaib malumun çekimi:
جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil


لِيَكْتُبُوا
لِيَكْتُبَا
لِيَكْتُبْ
مُذَكَّرٌ
مُخَاطَبٌ
لِيَكْتُبْنَ
لِتَكْتُبَا
لِتَكْتُبْ
مُؤَنَّثٌ
EMRİ GAİB MEÇHUL
Emri gaib meçhul, fiili muzarinin meçhul olan altı gabi çekiminin başına, cazim kelimelerindenلِ harfini getirmekle meydana gelir.
Emri gaib meçhulun çekimi:
جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil


لِيُكْتَبُوا
لِيُكْتَبَا
لِيُكْتَبْ
مُذَكَّرٌ
مُخَاطَبٌ
لِيُكْتَبْنَ
لَتُكْتَبَا
لِتُكْتَبَا
مُؤَنَّثٌ
EMRİ HAZIR
Emri hazır da mazi ve muzari gibi iki kısma ayrılır:
1)      Malum
2)      Meçhul
EMRİ HAZIR MALUM
Emri hazırın malumu üç şekil üzere bulunur:
(1)- اُفْعُل   (1. – 5. bab)
(2)- اِفْعِلْ   (2. – 6. bab)
(3)- اِفْعَلْ   (3. – 4. bab)
Birinci ve beşinci babdan olan fiillerin emri hazır malumu birinci şekilde gelir.
Örneğin: أ
birinci babdan olan كَتَبَ mazi malum fiilinin emri hazırı اُكْتُبْ dür.
Beşinci babdan olan حَسُنَ mazi malum fiilinin emri hazırı اُحْسُنْ dür.
İkinci ve altıncı babdan olan fiillerin emri hazır malumu ikinci şekilde gelir: غَسَلَ mazi malum fiilin emri hazırı اِغْسِلْ dir.
Altıncı babdan olan حَسِبَ mazi malum fiilinin emri hazırı اِحْسُبْ dir.
Üçüncü ve dördüncü babdan olan fiillerin emri hazır malumu üçüncü şekilde gelir:
üçüncü babdan olan فَتَحَ mazi malum fiilinin emri hazırı اِفْتَحْ dir.
dördüncü babdan olan عَلِمَ mazi malum fiilinin emri hazır malumu اِعْلَمْ dir.
اُفْعُلْ kalıbındaki emri hazır malumun çekimi:
جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil


اُكْتُبُوا
اُكْتُبَا
اُكْتُبْ
مُذَكَّرٌ
مُخَاطَبٌ
اُكْتُبْنَ
اُكْتُبَا
اُكْتُبِى
مُؤَنَّثٌ
اِفْعِلْ kalıbındaki emri hazır malumun çekimi:
جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil


اِغْسِلُوا
اِغْسِلاَ
اِغْسِلْ
مُذَكَّرٌ
مُخَاطَبٌ
اِغْسِلْنَ
اِغْسِلاَ
اِغْسِلِى
مُؤَنَّثٌ
اِفْعَلْ kalıbındaki emri hazır malumun çekimi:
جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil


اِفْتَحُوا
اِفْتَحَا
اِفْتَحْ
مُذَكَّرٌ
مُخَاطَبٌ
اِفْتَحْنَ
اِفْتَحَا
اِفْتَحِى
مُؤَنَّثٌ

EMRİ HAZIR MEÇHUL
Emri hazırdan meçhul gelmez. Ancak Türkçede “yazıl, yazılınız” gibi meçhul (edilgen) çekiminde kullanılan emri hazırlar (emir kipinin ikinci şahısların)ın Arapçaya tercümesi için muzarinin meçhul olan altı muhatab çekiminin başına cazim kelimelerden olan لِ harfini getirmekle olur.
جَمْعٌ Çoğul
تَثْنِيَةٌ İkil
مُفْرَدٌ Tekil


لِتُكْتَبُوا
لِتُكْتَبَا
لِتُكْتَبَ
مُذَكَّرٌ
مُخَاطَبٌ
لِتُكْتَبْنَ
لِتُكْتَبَا
لِتُكْتَبِى
مُؤَنَّثٌ
c- EMRİ MÜTEKELLİMEmri Mütekellim iki kısıma ayrılır:
1-      Malum
2-      Meçhul
EMRİ MÜTEKELİM MALUM
Emri mütekellim malumu, fiili muzarinin malum iki mütekellim çekiminin başına, cazim kelimelerinden olan لِ harfini getirmekle meydana gelir.
لِاَكْتُبَ
مُتَكَلِّم وَحْدَهُ
لَنَكْتُبْ
مُتَكَلِّم مَعَ الغَيْرِ

EMRİ MÜTEKELLİM MEÇHUL
Emri mütekellim meçhul, fiili muzarinin meçhul iki mütekellim çekiminin başına cazim kelimelerden olan لِ harfini getirmekle meydana gelir.
لِاُكْتَبْ
مُتَكَلِّم وَحْدَهُ
لِنُكْتَبْ
مُتَكَلِّم مَعَ الغَيْرِ
Dikkat:
1-      Emri gaibler –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye emir kipinin üçüncü şahsın olumlusu ile tercüme edilir.
2-      Emri hazırlar –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye emir kipinin ikinci şahsın olumlusu ile tercüme edilir. Örnek: اُكْتُبْ (yaz), لِتُكْتَبْ (yazıl) gibi.
3-      Emri mütekellimler –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye dilek-istek kipinin birinci şahsın olumlusu ile tercüme edilirler.
Örnek: لِاَكْتُبْ (yazayım), لِنَكْتُبْ (yazalım), لِاُكْتَبْ (yazılayım), لِنُكْتَبْ(yazılalım) gibi.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorum Gönder